Ali Sindhi's Blog - علي سنڌي جو بلاگ

علي سنڌي ​سنڌ جي تاريخ رڳو وڏن شهرن تائين محدود ناهي، پر هتان جي ننڍڙن ڳوٺن ۽ وسندين ۾ به تاريخ جا ڪيئي انمول خزانا دفن آهن. اهڙو ئي هڪ قديم ۽ تاريخي ڳوٺ راوت خان لغاري آهي. هي ڳوٺ يونين ڪائونسل ٿلهو (ديهه جکرو) ۾ خيرپور ناٿن شاھ شهر جي اتر ۾ تقريبًا 5 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي واقع آهي. هن جي اتر کان نارو واھ وهي ٿو، جيڪو ماضيءَ ۾ علائقائي واپار جو مکيه ذريعو هو. ڏکڻ ۾ هڪ وڏي  ڍنڍ واقع آهي، جنهن کي " راوت لغاري ڍنڍ " چيو وڃي ٿو. هيءَ ڍنڍ  جاگرافيائي ۽ تاريخي لحاظ سان هن خطي ۾ وڏي اهميت رکي ٿي.  ڳوٺ راوت خان لغاري جي تاريخي ڍنڍ جو خوبصورت منظر  ​ڳوٺ جو بنياد ۽ نالي جو پسمنظر: ​هن ڳوٺ جو بنياد ڪيئن پيو ۽ راوت خان ڪير هو؟ ان حوالي سان سنڌ جي نامياري محقق عزيز ڪنگراڻي پنهنجي ڪتاب " سنڌ جا ماڳ اماڳ" (صفحو: 62-63) ۾ لکي ٿو ته: ​"راوت فقير لغاري ڪلهوڙن جي دور جو بزرگ ٿي گذريو آهي. سندس تعلق ميانوال تحريڪ سان هو. ميان نصير محمد ڪلهوڙي پاڻ کي فقير سڏايو جنهنڪري جيڪي به ماڻهون هن جي ويجهو هئا، سي به فقير سڏجڻ لڳا.... راوت فقير لغاري غالبًا 1700ع کان اڳ ميان دين محمد ڪلهو...

تحرير: علي سنڌي توحيد اسلام جو سڀ کان بنيادي ۽ اهم ترين اصول آهي. سڄي اسلام جي عمارت ان هڪ ئي ڳالھ تي بيٺل آهي ته ﷲ کانسواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي. هو پنهنجي ذات، صفات، ربوبيت ۽ الوهيت ۾ اڪيلو آهي ۽ هن جو ڪو به شريڪ ناهي. ان ئي مضبوط بنياد تي اسلام جا تمام ايمانيات، رڪن، احڪام ۽ عقيدا قائم آهن. پر افسوس جي ڳالهه اها آهي ته اڄوڪي دور ۾ مسلمانن اسلام جي ان اهم ترين بنياد کي بالڪل نظر انداز ڪري ڇڏيو آهي. اڄ جو انسان ﷲ کي ڇڏي، غيرﷲ جي ڪنهن نه ڪنهن نموني پرستش ڪرڻ لڳو آهي. توحيد جو انقلابي پهلو: ڇا اسان حقيقي توحيد کان واقف آهيون؟ معاشري ۾ شرڪ جا مختلف روپ: موجوده دور ۾ اسان جي معاشري اندر توحيد جي بنياد کي ڪنڊائتو ڪري هيٺيان منفي رويان اختيار ڪيا ويا آهن:   دعائن ۾ شريڪ ڪرڻ: ﷲ تعاليٰ کي ڇڏي ٻين اڳيان ٻاڏائڻ.   نذر و نياز جو شرڪ: نذر، نياز، خير ۽ خيراتن ۾ ﷲ سان گڏ غيرن کي شريڪ ڪرڻ.   غلط توڪل:  ﷲ جي بدران رسولن، نبين، ولين، نجومين، جادوگرن ۽ ڪاهنن تي تڪيو ڪرڻ.   غيبي خوف: ﷲ جي ذات بدران غيبي طاقتن، جنن ۽ ڀوتن وغيره جو خوف دل ۾ رکڻ.   تڪبر ۽ ڏيکاءُ: عبادتون ...

 مغربي پروپيگنڊا جي ڪري ماڻهن ۾ عام طور اهو تاثر هوندو آهي ته عثمانيه سلطنت سميت ٻيون اسلامي رياستون رڳو جنگين ۽ سياسي سازشن ۾ مصروف رهنديون هيون. انهن سائنسي ترقي ڏانهن ڪو به ڌيان ڪو نه ڏنو. پر جيڪڏهن تاريخ جو چڱي طرح مطالعو ڪيو ويندو ته اسان کي معلوم ٿيندو ته انهن اسلامي سلطنتن ۾ سائنس ۽ ٽيڪنالوجي تي به وڏو ڪم ڪيو ويو هو. عثماني خليفا ۽ سلطان سائنسدانن جي باقاعده همت افزائي ڪندا هئا. اچو ته هاڻي انهن اهم شخصيتن جو تعارف پڙهون، جن کي سلطنتِ عثمانيه جي تاريخ جا مکيه سائنسدان هجڻ جو اعزاز حاصل آهي.  #1 علي قوشجي (1403-1474ع): هن جو سڄو نالو علاء الدين علي بن محمد قوشجي هو. پر هن کي علي قوشجي (Ali Kuscu يا Ali Qushji) جي نالي سان سڃاتو ويندو هو. هو در اصل تيموري سلطنت جي حاڪم الغ بيگ (1394-1439ع)  جو درٻاري عالم ۽ سائنسدان هو. الغ بيگ پاڻ به رياضي ۽ فلڪيات (Astronomy) جو ماهر هو. علي قوشجي فلڪيات، رياضي ۽ طبيعيات (Physic) جو ماهر هو. 1472ع ۾ سلطان محمد فاتح جي دعوت تي قسطنطنيه آيو. جتي هن محمد فاتح جي منظوري کان پوءِ  "صحن سمن مدرسو" (Sahn Seman Medrassa) نامي هڪ سائنس...